ĐÀI TƯỞNG NIỆM “THƯ VIỆN TRỐNG” CỦA MICHA ULLMAN. 

Ở Đức, có một đài tưởng niệm mà ở đó có minh chứng lịch sử, nơi mà những người lĩnh đã ngã xuống. Một phần lịch sử, hoài niệm của nước Đức.

“ Đó chỉ là khúc dạo đầu,
Nơi chúng đốt những cuốn sách,
Và cuối cùng chúng sẽ đốt cháy tất cả mọi người “ .

Với sự đa dạng về văn hóa và chiều dài lịch sử, các công trình gắn với những sự kiện lịch sử nằm rải rác khắp nơi trong thành phố Berlin. Và đôi khi ta sẽ bắt gặp một trong số chúng – một cách tình cờ. Nhờ vậy, tuần trước, trong dịp chuyển nhà, mình được xem một trong số những đài tưởng niệm rất đẹp theo đánh giá của cá nhân, đó là đài tưởng niệm “ Bilbliotek” ( tạm dịch” thư viện trống rỗng” ).

Đài tưởng niệm được lắp đặt tại quảng trường Bebelplazt nơi có một lối mở ra từ thư viện trường đại học HU Berlin. Năm 1995, nhà điêu khắc người Israel Micha Ullman đã tạo ra đài tưởng niệm này để gợi nhắc đến những cuốn sách đã bị đốt trong sự kiện Nazi burning ( sự kiện đốt sách của Đảng Quốc Xã Đức). Khu vực tưởng niệm cho sự mất mát này bằng một tác phẩm ngầm và hoàn toàn vắng mặt trên quảng trường. Thay vì một bức tượng hay một phù điêu bằng đồng tại chỗ, Ullman đã tạo ra một thư viện ngầm bên dưới chứa đầy những kệ sách trống rỗng đại diện cho hơn 20’000 quyển sách.

Sân trước của đài tưởng niệm

Khu tưởng niệm này không thực sự nổi tiếng như Holocaust hoặc Jewish Museum nhưng nó lại có cách tiếp cận rất độc đáo cho một sự kiện đau đớn như vậy. Khi dạo quanh Bebelplatz, ta sẽ thường gặp những người đang đứng yên và nhìn chằm chằm vào cùng một vị trí cố định trên mặt đất. Đến gần hơn, ta sẽ thấy một tấm kính lớn được đặt ở giữa những viên đá lát và bên dưới nó là một căn phòng màu trắng với những giá sách trống. Phần mặt kính nhỏ hơn căn phòng bên dưới rất nhiều, nó khiến ta không bao giờ có thể nhìn trọn vẹn khoảng rỗng phía bên dưới quảng trường. Đó là cách thực sự ấn tượng khi làm biến mất khối tích của hai chục ngàn cuốn sách vô hình trên quảng trường rộng lớn.

Đài tưởng niệm đã cho ta thấy những gì có thể từ thế giới bên kia, việc hoán đổi trên – dưới ( up-side down) là một biện pháp đảo nghịch thành công trong hoàn cảnh này khi đẩy người xem vào nghi vấn về chính vị trí của thế giới mà chúng ta đã biết với một thế giới tươi đẹp hơn thế ( nằm phía bên dưới quảng trường ). Nó cho thấy sự mất mát của giới tri thức bị bức hại và phải rời bỏ đất nước cũng như những câu chuyện sẽ không bao giờ được kể. Về ý nghĩa biểu trưng, khối tích vô hình của thư viện là lời nhắc nhở cho sự kiện đốt 20’000 cuốn sách vào ngày 10-5-1933 theo lệnh của Đảng Quốc Xã. Vào buổi chiều muộn, khi đi qua quảng trường, ta sẽ thấy một luồng ánh sáng phát ra từ một hình vuông nhỏ nhắn, luồng ánh sáng trắng như đến từ một thế giới khác.

1 góc xa của đài tưởng niệm

Trở lại ngày 10-5-1933. Các sinh viên Đức Quốc xã và các giáo sư của họ đã tập trung và đốt cháy các tác phẩm của hàng trăm tác giả độc lập, nhà báo, nhà triết học, nhà sử học và nhiều học giả. Đây được cho là một hoạt động trong phong trào quốc gia với tên gọi : “ chống lại tinh thần phản Đức” (“against the un-German spirit”) . Những cuốn sách được lựa chọn theo một danh sách đen được phê duyệt bởi Wolfgang Hermann. Danh sách đen được lập nên nhờ việc cướp sách từ những giá sách gia đình, các thư viện công cộng cũng như các bộ sưu tập học thuật. Trước khi đốt sách, những người cầm đầu phong trào đã taọ ra bản danh mục có tên gọi “ Mười hai Đề tài” và được gửi đến mọi ngõ ngách tại Berlin cùng với khẩu hiệu “ chống chủ nghĩa thất bại và những tư tưởng suy đồi, cho kỉ luật của gia đình và cho quốc gia, tôi cam kết rằng ngọn lửa sẽ thiêu đốt các tài liệu phản động của Heinrich Mann, Ernst Gleser và Erich Kastner” .
Danh sách đen cũng bao gồm cả Sigmund Freud, Karl Marx, Rosa Luxemburg ( những triết gia vô sản tiên phong ) August Bebel, Bertha von Suttner và Stefan Zweif.
Erich Kastner đứng nhìn khi cuốn Fabian của ông bị thiêu đốt. Ông thuật lại rằng hôm đó trời mưa to đến mức mà ngọn lửa đã có lúc tắt và rồi người ta phải đổ xăng vào lửa để có thể đốt cháy nó.

Khi bóng xế tà, đài tưởng niệm trở nên lung linh

Ngày nay, trên một tấm đồng tại quảng trường, thành phố còn để lại một trích dẫn lạnh lùng như một lời tiên tri từ vở kịch Almansor năm 1821 của Heinrich Heine :
“ Đó chỉ là khúc dạo đầu,
Nơi chúng đốt những cuốn sách,
Và cuối cùng chúng sẽ đốt cháy tất cả mọi người “ .

“That was only a prelude; where they burn books, they will in the end also burn people.”

Và lời tiên tri vẫn đúng cho đến ngày nay, đối với tất cả các chế độ kiểm duyệt hà khắc trên toàn thế giới.
Một đài tưởng niệm đẹp và gây xúc động./

ĐÀI TƯỞNG NIỆM “THƯ VIỆN TRỐNG” CỦA MICHA ULLMAN. 
Rate this post

Tin Tức Liên Quan

Leave a Comment